Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
Instytut Gleboznawstwa, Inżynierii i Kształtowania Środowiska

HISTORIA


Od Katedry Gleboznawstwa Wydziału Rolnego UMCS do Instytutu Gleboznawstwa i Kształtowania Środowiska Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie


23 kwietnia 1945 r. Rektor Uniwersytetu M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie powołał profesora zwyczajnego Jana Tomaszewskiego na kierownika Katedry Gleboznawstwa na Wydziale Rolnym i aktem tym zapoczątkował rzeczywiste zaistnienie Katedry Gleboznawstwa.
Początki Katedry Gleboznawstwa były bardzo skromne. Jak pisze prof. Jan Tomaszewski "w momencie powstania mogłem zatrudnić jednego adiunkta - łąkarza dr. E.Paciorkowskiego i jednego asystenta mgr. J.Rokickiego - antropogeografa, których należało przeszkolić w kierunku nauki gleboznawstwa".

Prof. Jan Tomaszewski otrzymał dla swej Katedry skromną bazę lokalową. Były to dwa duże pokoje, w budynku tzw. Gubernialnym, później Rektoratu UMCS przy Placu Litewskim, z których jeden został przeznaczony na salę wykładową, a drugi dla personelu nauczającego. Środki finansowe na badania również nie były imponująco duże. Profesor napisał, że za dotacje mógł kupić "świder grajcarkowy, szpadel, aneroid z termometrem, 40 pudełek tekturowych, 12 arkuszy papieru rysunkowego". Z pomocą przyszedł Katedrze Instytut w Puławach, który dostarczył pewną ilość pomocy naukowych, w tym 3 mapy gleboznawcze, wagę techniczną, przyrządy do analizy mechanicznej Atterberga i Sabanina oraz używaną małą suszarkę gazową. Podczas letnich wycieczek gleboznawczych profesor z asystentem mgr. J.Rokickim zbierał okazy skał macierzystych, zebrał również kilka monolitów typowych gleb, próbki różnych struktur glebowych, okazy nowotworów glebowych. Dziś, narzekając na niedostatek nowoczesnej aparatury i wyposażenie, jesteśmy pełni podziwu dla zapału i wytrwałości twórców Uczelni w dążeniu do budowy Katedry, w trudnych powojennych warunkach materialnych.

Czytając nakreślony ręką profesora Tomaszewskiego do Kroniki Katedry opis warunków powstawania naszej jednostki, nie sposób pominąć jednego ważnego zdania. Profesor pisze "Byłem niezmiernie szczęśliwy, gdy po tak straszliwej wojnie zetknąłem się z młodzieżą wyjątkowo uduchowioną i żądną wiedzy i czynów. Młodzież ta wyraźnie oddziaływała na psychikę naszą starych profesorów i dawała nam bodźce do życia i do pracy". Wśród młodzieży, o której tak pięknie pisze prof. Jan Tomaszewski, byli obecni profesorowie: prof. dr hab. Stanisław Uziak i prof. dr hab. Saturnin Zawadzki.

Prof. J.Tomaszewski opuścił Lublin i Katedrę w 1946 roku i objął stanowisko kierownika Katedry Gleboznawstwa Wydziału Rolniczego Uniwersytetu we Wrocławiu. Jesienią 1946 roku na stanowisko kierownika Katedry Gleboznawstwa UMCS powołany został dr Bohdan Dobrzański, uczeń profesorów J.Żółcińskiego, J.Tomaszewskiego i A. Musierowicza.

Prof. dr hab. Bohdan Dobrzański, wybitny, prężny organizator i naukowiec, objął w 1946 roku skromną Katedrę Gleboznawstwa, zatrudniającą dwóch pracowników, a odchodząc do SGGW w Warszawie pozostawił w 1969 roku duży zespół tworzący znaczącą jednostkę naukową i dydaktyczną o ugruntowanej pozycji.

Powracając do historii Katedry należy odnotować, że w 1947 roku została ona przeniesiona do nieco obszerniejszego lokalu w Collegium Maius przy ul. Lubartowskiej. Jednak zasadnicza poprawa bazy lokalowej nastąpiła dopiero po przeniesieniu Katedry do nowo zbudowanego skrzydła w gmachu przy ul. Leszczyńskiego 7, w którym systematycznie, choć ciągle niedostatecznie zwiększając swą "przestrzeń życiową", Katedra Gleboznawstwa, a obecnie Instytut Gleboznawstwa i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego, pozostaje do dziś, a zatem już ponad 55 lat.

Prof. dr hab. Henryk Domżał

^

Opracowanie: Maja Bryk, Beata Kołodziej

1st Page 2000